یکی از پرتکرارترین دغدغه‌های مالکان خودرو با شروع فصل سرما یا حتی پیش از آغاز تابستان، این است که چقدر ضد یخ در ماشین بریزیم؟ خلاف تصور رایج، ضد یخ تنها برای جلوگیری از یخ‌زدگی آب در زمستان نیست؛ بلکه با بالا بردن نقطه جوش آب رادیاتور و محافظت از مجاری فلزی موتور در برابر خوردگی و رسوب، مایعی حیاتی برای چهار فصل سال به شمار می‌رود.
ریختن ضد یخ بیش از حد غلیظ، گردش مایع را کند کرده و دمای موتور را بالا می‌برد؛ در مقابل، استفاده از حجم ناکافی ضد یخ، ریسک سوختن واشر سرسیلندر، جوش آوردن در ترافیک تابستانی یا ترکیدن بلوک سیلندر در یخبندان زمستان را به همراه دارد. در این راهنما از شرکت الماس طلایی حجم استاندارد و درصد اختلاط دقیق سیستم خنک‌کننده پرطرفدارترین خودروهای ایرانی (پژو ۲۰۶ و ۲۰۷، پراید و تیبا، و پژو پارس) را بر اساس مشخصات فنی بررسی می‌کنیم.
فرمول ترکیب آب و ضد یخ چقدر است؟
به‌طور کلی، مهندسان خودروسازی فرمول اختلاط ۵۰/۵۰ (نصف ضد یخ غلیظ و نصف آب مقطر دیونیزه) را برای آب‌وهوای اکثر نقاط ایران ایده‌آل می‌دانند. این ترکیب، مایع خنک‌کننده را تا دمای منفی ۳۷ درجه سانتی‌گراد در برابر یخ‌زدگی و تا حدود ۱۰۸ درجه سانتی‌گراد در برابر جوش آوردن مقاوم می‌کند. در اقلیم‌های بسیار معتدل، نسبت ۴۰ درصد ضد یخ به ۶۰ درصد آب نیز قابل استفاده است، اما درصد ضد یخ نباید هرگز از ۳۳ درصد کمتر و از ۶۸ درصد بیشتر شود.
اگر از مایع ضد یخ خالص استفاده می‌کنید، حتماً از ضد یخ الماس طلایی استفاده کنید که دارای بالاترین استانداردهای ضدخوردگی و پایداری حرارتی بوده و از واشر سرسیلندر و قطعات آلومینیومی موتور به بهترین نحو محافظت می‌کند.
مطالعه پیشنهادی: علائم خرابی ضد یخ چیست؟
میزان ترکیب و حجم ضد یخ برای پژو ۲۰۶ و پژو ۲۰۷
موتورهای TU3 (تیپ ۲) و TU5 (تیپ ۵ و پژو ۲۰۷) به دلیل حساسیت فوق‌العاده بالا به دما و آلیاژ آلومینیومی سرسیلندر، نیازمند نسبت دقیق و هواگیری اصولی هستند.
- ظرفیت کل مدار خنک‌کننده: بین ۶ تا ۶.۳ لیتر (بسته به گیربکس دستی یا اتوماتیک)
- میزان ضد یخ مورد نیاز: ۳ لیتر
- میزان آب مقطر: حدود ۳ تا ۳.۳ لیتر
نکته فنی: پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ دارای رادیاتور بدون درب فشاری مستقیم هستند و مخزن انبساط جداگانه دارند. بعد از ریختن ۳ لیتر ضد یخ الماس طلایی و تکمیل باقی‌مانده با آب، حتماً باید پیچ‌های هواگیری پلاستیکی و برنجی ترموستات باز شوند تا تمام حباب‌های هوا تخلیه گردند؛ در غیر این صورت خودرو بلافاصله پس از استارت جوش خواهد آورد.
میزان ترکیب و حجم ضد یخ برای پراید و تیبا (ساینا و کوییک)
موتورهای خانواده سایپا (M13 در پراید و M15 در تیبا، ساینا و کوییک) ساختار چدنی-آلومینیومی دارند و در صورت استفاده از آب لوله‌کشی یا ضد یخ بی‌کیفیت، به سرعت دچار زنگ‌زدگی و پوسیدگی پولکی‌های موتور می‌شوند.
- ظرفیت کل مدار خنک‌کننده پراید: حدود ۵ تا ۵.۵ لیتر
- میزان ضد یخ پراید: ۲.۵ لیتر ضد یخ + ۲.۵ الی ۳ لیتر آب مقطر
- ظرفیت کل مدار تیبا، ساینا و کوییک: حدود ۶ تا ۶.۵ لیتر
- میزان ضد یخ تیبا و کوییک: ۳ لیتر ضد یخ + ۳ الی ۳.۵ لیتر آب مقطر
نکته فنی: پراید و تیبا دارای مخزن انبساط سرریز بدون فشار هستند. هنگام تعویض مایع، ضد یخ را ابتدا مستقیماً از گلویی درپوش رادیاتور بریزید و سپس سطح مخزن پلاستیکی زرد/سفید کنار آن را تا خط MAX پر کنید.
میزان ترکیب و حجم ضد یخ برای پژو پارس (موتور XU7، XU7P و TU5)
پژو پارس با پیشرانه‌های مختلفی در بازار موجود است، اما نسخه پرشمار آن مجهز به موتور معروف XU7 و نسخه ارتقایافته XU7P است. این موتورها به دلیل بوش‌تر بودن، بیشترین آمار سوختن واشر سرسیلندر را در اثر افت کیفیت یا کمبود ضد یخ دارند.
- ظرفیت کل مدار خنک‌کننده پارس (XU7 و XU7P): حدود ۶.۶ تا ۷ لیتر
- میزان ضد یخ مورد نیاز: ۳.۵ لیتر
- میزان آب مقطر: ۳ الی ۳.۵ لیتر
- ظرفیت مدار پارس TU5 (پارس LX): حدود ۶.۳ لیتر (۳ لیتر ضد یخ + ۳.۳ لیتر آب)
نکته فنی: در موتور XU7 وجود کمترین حباب هوا یا رسوب در مجاری خنک‌کننده، تبادل حرارت واشر سرسیلندر را مختل می‌کند. بنابراین تزریق ۳.۵ لیتر ضد یخ باکیفیت برای جلوگیری از خورده شدن واشر کاملاً الزامی است.
جدول مقایسه سریع حجم و مقدار ضد یخ خودروهای داخلی
خودرو و مدل موتور | ظرفیت کل سیستم (لیتر) | حجم ضد یخ مورد نیاز (۵۰٪) | حجم آب مقطر مورد نیاز |
پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ (TU3 / TU5) | ۶ الی ۶.۳ | ۳ لیتر | ۳ الی ۳.۳ لیتر |
پراید (M13) | ۵ الی ۵.۵ | ۲.۵ لیتر | ۲.۵ الی ۳ لیتر |
تیبا، ساینا و کوییک (M15) | ۶ الی ۶.۵ | ۳ لیتر | ۳ الی ۳.۵ لیتر |
پژو پارس (XU7 / XU7P) | ۶.۶ الی ۷ | ۳.۵ لیتر | ۳ الی ۳.۵ لیتر |
پژو پارس (TU5 / LX) | ۶.۳ | ۳ لیتر | ۳.۳ لیتر |
راهکار بی‌دردسر: خلاص شدن از دغدغه فرمول و میزان ترکیب
محاسبه نسبت ۵۰/۵۰، اندازه‌گیری لیتر به لیتر آب مقطر و خطر استفاده از آب‌های شهری تصفیه‌نشده که رادیاتور را پر از گچ و رسوب می‌کنند، دغدغه همیشگی رانندگان است. اگر نسبت آب مقطر بیشتر شود، خطر جوش آوردن بالا می‌رود و اگر ضد یخ بیش از حد ریخته شود، سیال سنگین شده و واترپمپ تحت فشار قرار می‌گیرد.
راه حل تخصصی و همه‌کاره:
برای برطرف کردن این چالش، نیازی به اندازه‌گیری جداگانه ندارید! با استفاده از مکمل ضد یخ و آب رادیاتور الماس طلایی دیگر نیازی به نگرانی از بابت میزان دقیق ترکیب نخواهید داشت. این محصول فرموله و آماده مصرف، به گونه‌ای طراحی شده که میزان مناسب ضد یخ استاندارد به همراه آب مقطر فوق‌خالص و مکمل‌های ضدرسوب را در درون خود دارد.
تنها کافی است مدار خنک‌کننده را تخلیه کرده و مستقیماً با این محلول همه‌کاره پر کنید تا خودروی شما بدون کوچک‌ترین دغدغه از نظر رسوب، خوردگی یا جوش آوردن محافظت شود.
نیاز به مشاوره برای نگهداری اصولی از خودرو دارید؟
مجموعه الماس طلایی با تکیه بر دانش فنی و ارائه محصولات مراقبتی باکیفیت، در کنار شماست تا از خودروی خود به‌بهترین شکل محافظت کنید. برای دریافت مشاوره در مورد محصولات نگهداری موتور یا سایر بخش‌های خودرو، با ما در تماس باشید.
سوالات متداول
۱. آیا می‌توان ضد یخ را بدون آب مقطر و به صورت ۱۰۰٪ خالص داخل ماشین ریخت؟
خیر؛ ضد یخ خالص نقطه انجماد بالاتری نسبت به ترکیب آب و ضد یخ دارد و انتقال حرارت آن بسیار ضعیف است که باعث داغ کردن سریع موتور و آسیب به واشر سرسیلندر می‌شود.
۲. هر چند وقت یک‌بار باید مایع رادیاتور و ضد یخ خودرو را تعویض کرد؟
بهترین زمان تعویض کامل آب رادیاتور و ضد یخ، سالی یک‌بار یا نهایتاً هر ۴۰,۰۰۰ کیلومتر است؛ زیرا مواد بازدارنده زنگ‌زدگی و مکمل‌های ضدخوردگی پس از مدتی خواص خود را از دست می‌دهند.
۳. چرا رنگ ضد یخ تغییر می‌کند یا قهوه‌ای می‌شود؟
قهوه‌ای شدن مایع رادیاتور نشانه زنگ‌زدگی قطعات داخلی و پوسته موتور است. این یعنی ضد یخ قبلی خاصیت خود را از دست داده و مدار باید شستشو داده شده و با مایع تازه پر شود.
